دنیای اقتصاد- نمایندگان مجلس در تلاش برای مهار سفته بازی در بازار ارز و برخورد با «اخلال گران ارزی»، به فوریت طرحی رای دادند که در صورت تصویب نهایی، مجازاتهایی سختگیرانه را برای اخلال در بازار ارز از طریق «معاملات صوری ارز، سلف فروشی، انجام مبادلات ارزی خارج از شبکه قانونی و قاچاق» تعیین میکند؛ مجازات هایی شامل جزای نقدی، حبس (تا 25 سال) و در موارد خاص «مجازات مفسد فی الارض». بر اساس این طرح همچنین «دارندگان ارز» موظف خواهند شد «ظرف دو ماه از تصویب این قانون جهت دریافت گواهی مالکیت ارز خود به شعب ارزی بانک ها و صرافی ها مراجعه کنند و پس از انقضای مهلت مذکور نگهداری و معامله ارز بدون فاکتور معتبر و کد رهگیری ممنوع است.» از سوی دیگر، تلاش برای کنترل نرخ های هیجانی بازار طلا بالاخره بانک مرکزی را به تکرار طرح پیش فروش سکه واداشته و بنا شده دور جدید پیش فروش سکه توسط بانک مرکزی -به شرط تصویب در دولت - به زودی آغاز شود، تا نقدینگی های موجود در بازار سکه را تا حد امکان تجمیع کند. ظاهرا، محدودیت در تعداد ثبت نام و تعیین ارزش بر اساس متغیرهای جهانی از جمله تفاوت های این دوره از پیش فروش با دوره های قبلی خواهد بود.


بانک مرکزی بالاخره وارد میدان شد / سکه دوباره پیش فروش می شود

گروه بازار پول- دور تازهای از پیش فروش سکه در روزهای باقی مانده از سال انجام می شود. در تازه ترین برنامه های اعلام شده توسط مقامات بانک مرکزی امسال نیز برای دومین بار پیش فروش سکه انجام میشود. طبق اطلاعات به دست آمده دوره جدید با تفاوت هایی نسبت به دوره قبل انجام می شود که مهم ترین تفاوت آن محدودیت در سقف خرید سکه از سوی متقاضیان است. بنا بر اعلام مسوولان قیمت گذاری سکه در دوره جدید بر اساس متغیرهای جهانی انجام می شود تا زمینه را برای ایجاد رانت فراهم نکند. تاریخ دقیق زمان شروع پیش فروش پس از تصویب در دولت از سوی بانک مرکزی اعلام می شود. پس از مشخص شدن تاریخ پیش فروش بانک مرکزی جزئیات و نحوه اجرای طرح را اطلاع رسانی خواهد کرد. بررسی ها نشان میدهد قیمت سکه در این روزها بالاتر از ارزش واقعی با توجه به در نظر گرفتن متغیرهای جهانی و قیمت دلار بازار آزاد فروش میرود به قول برخی حبابی شده است. روز گذشته به طور مثال با وجود نرخ دلار بازار آزاد و نرخ اونس 1680 دلاری طلا در بازارهای جهانی، حداکثرباید 1 میلیون و 527 هزار تومان قیمت میخورد که البته از این سطح 25 هزار تومان بالاتر بود. نیم سکه نیز در این راستا 20 هزار تومان و ربع سکه بیش از 120 هزار تومان گرانتر از سطح واقعی خود بود. سکه گرمی در این روزها در بازار تا 350 هزار تومان هم افزایش یافته است که قیمتی غیر واقعی و کاملا غیر منطقی به خود گرفته است. دلیل گرانی سکه های گرمی و ربع سکه البته وجود قدرت خرید مردم در این سطح است.بانک مرکزی طی سال جاری البته مکررا درخصوص امکان به راه افتادن دور تازهای از پیش فروش سکه اطلاع رسانی کرده و در مقابل سوال خبرنگاران این امکان را رد نکرده بود. با این حال مواردی چون ثبت نام الکترونیکی از متقاضیان را که در پایان دوره قبلی به آن اشاره شده بود باید در قالب جزئیات این برنامه در روزهای آتی جستوجو کرد.

طی دوره قبل 5/9 میلیون قطعه سکه ثبت نام شد که تقریبا 70 درصد آن تحویل داده شدو نزدیک به شش هزار میلیارد تومان نقدینگی از سطح بازار جمع شد که در کنترل قیمت سکه البته نقش غیر قابل انکاری داشت. از آذر ماه امسال با پایان یافتن تقریبا مرحله پایانی تحویل سکه های دوره قبل، افت عرضه در بازار موجب افزایش پر شتاب تر قیمت سکه شد.این وضعیت در کنار مسائل روانی بازار و دستاویزهای سیاسی و فشارهای منطقه ای و همچنین سرازیر شدن نقدینگی های جدید به بازار ارز و سکه موجب رشد قیمت سکه و طلا نیز شد.تغییراتی که بانک مرکزی در دوره جدید در پیش گرفته برای کنترل و عطش بخش خرده فروشی و کاستن از مراجعات مکرر به بازار قطعا موج تازهای از افت قیمت ها را رقم خواهد زد. در این مسیر البته وجود تردیدهای اولیه سکته ای در روند کاهشی ایجاد خواهد کرد که در صورت مداومت بانک مرکزی سطوح قیمتی به مرور شکسته خواهد شد. در این زمینه البته بانک مرکزی با انتقادهایی نیز در خصوص سرازیر کردن حجم کلان طلا به بازار داخلی مواجه خواهد بود. با این حال مدیریت هوشمندانه تر در کنترل تقاضای خرده فروشی و ممانعت از ورود بخش های بزرگ اقتصادی برای ثبتنام سکه، خود راه بهتری به نظر می رسد. به هر روی این برنامه از جمله اختیارات بانک مرکزی برای کنترل نقدینگی در کشور است که منع قانونی نیز ندارد.


برخوردهای سخت تر با دارندگان ارز به گوش می رسد

در یک طرح در مجلس مجازات های زندان و جریمه دو برابری برای معامله گران ارز در نظر گرفته شد. مجازات زندان تا 25 سال و حتی مفسد فی الارض نیز تعاریف و تعابیری است که نمایندگان مجلس خواهان اعمال آنها در برخورد با دارندگان ارز هستند.

بر اساس :

ماده 3 - این طرح دارندگان ارز موظفند ظرف دو ماه از تصویب این قانون جهت دریافت گواهی مالکیت ارز خود به شعب ارزی بانک ها و صرافی ها مراجعه نمایند. پس از انقضای مهلت مذکور نگهداری و معامله ارز بدون فاکتور معتبر و کد رهگیری ممنوع است.

ماده 4 - هر شخصی که با اقداماتی از قبیل انجام معاملات صوری ارز، احتکار ارز، سلف فروشی ارز، انجام مبادلات ارزی خارج از شبکه قانونی و قاچاق ارز در بازار ارز اخلال موثر ایجاد کند علاوه بر جزای نقدی به حبس از دو تا پنج سال و چنانچه اقدامات فوق عرفا عمده یا کلان محسوب شود به حبس از پنج تا ده سال محکوم میشود.

ماده 5 - هر شخصی که خارج از شبکه مجاز مبادلات ارزی به مبادله ارز اقدام نماید به جزای نقدی معادل دو برابر ارز مورد مبادله یا قیمت ریالی آن به نرخ روز محکوم می شود.

ماده6 - این طرح هم تاکید دارد هرگاه اقدامات مذکور در ماده(4) به صورت ساماندهی شده بوده یا همراه با تبانی باشد یا با کسب اطلاعات محرمانه یا سری دولتی انجام شده باشد در صورتی که عرفا عمده یا کلان محسوب شود یا اقدامات انجام شده در اخلال بازار ارز کشور موثر باشد مرتکب به مجازات افساد فی الارض محکوم می شود. در غیر این صورت مرتکب علاوه بر جزای نقدی مقرر به حبس از پانزده سال تا بیست و پنج سال محکوم می گردد.این طرح از سوی مجلس در حالی است که برخی از کارشناسان خواستار درمان ریشه ای افزایش قیمت های کاذب و تقاضای شدید برای تبدیل ریال به ارز شده اند. به گفته یکی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس، مبارزه مجازات با کسانی که در بازار ارز اخلال می کنند به کاهش التهاب کمک خواهد کرد، اما مشکلات ارزی را برطرف نمی کند. این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس ادامه داد: ریشه مساله این است که بتوانیم در کشور براساس منابع و مصارف ارزی بازار را مدیریت کنیم که تصمیم و اقدامات مناسب توسط بانک مرکزی باید انجام شود.


تاثیر زودهنگام بازار داخلی

با انتشار خبر انجام پیش فروش در روزهای آتی از ساعت تقریبا 15 به بعد روند کاهش مقطعی قیمت سکه آغاز شد. قیمت سکه از يك میلیون و 550 هزار تومان با 45 هزار تومان کاهش سریع مواجه شد که البته تا ساعت 14:30 دقیقه تا يك میلیون و 530 هزار تومان تعدیل شد. قیمت دلار البته تغییر نداشت. نیم سکه و ربع سکه نیز به ترتیب تا سطح 775 هزار تومان و 490 هزار تومان تعدیل شدند. قیمت گرم طلای 18 عیار نیز به زیر 150 هزار تومان کاهش یافت.در بازارهای جهانی قیمت طلا البته تا 1680 دلار افزایش یافت که نسبت به روز قبل 17 دلار افزایش ثبت کرده است.