اجتماعی - حلق آویز کردن، نماد و سنتی ترین روش خودکشی در جامعه ایران جای خود را به استفاده از دارو داده است.حلق آویز کردن، نماد و سنتی ترین روش خودکشی در جامعه ایران جای خود را به استفاده از دارو داده است. روز گذشته مدیرکل سلامت روان وزارت بهداشت اعلام کرد: مهم ترین و شایع ترین عامل و وسیله خودکشی در کشور ما داروست و مسمومیت دارویی عامل خودکشی در کشور است.آمار رسمی وزارت بهداشت از افزایش میزان خودکشی به روش استفاده و سوءاستفاده از داروهای مرگ آور و دارای دز بالا نشان میدهد روش اقدام به خودکشی در جامعه ایران تغییر کرده است.به طوری که بر اساس نتایج تحقیقات صورت گرفته در سال های ابتدایی دهه 80 در کشور به لحاظ روش خودکشی در ایران، حلق آویز کردن شایع ترین روش خودکشی مردان به ویژه در استان های همدان، لرستان و ایلام و خودسوزی شایع ترین روش به ویژه در استان های ایلام، کرمانشاه و لرستان است.




بر اساس آمار پزشکی قانونی در سال 1381 روش های خودکشی شایع مردان به ترتیب دارآویختگی، خوردن دارو و سموم و استفاده از اسلحه گرم و در زنان خوردن دارو و سموم و خودسوزی بوده است.از سوی دیگر روند سالانه مرگ های ناشی از مسمومیت های دارویی از سال های 1381 تا 1389 نشان می دهد میزان این مرگ ها از 185 مورد در سال1381 به 362 مورد در سال 1385 و به 551 مورد در سال 1389 رسیده است. به عبارت دیگر خودکشی و مرگ های ناشی از مسمومیت دارویی در دهه گذشته چهاربرابر شده است.وزارت بهداشت: داروهای بی نسخه مهمترین وسیله است صحبت از علل و عوامل اقدام به خودکشی با مقدمات و بررسی های همه جانبه ای همراه است. به طوری که در بررسی هایی که در زمینه خودکشی در جهان صورت گرفته، مسن یا جوان بودن، وضعیت نامطلوب اقتصادی - اجتماعی، مصرف مواد، سابقه اقدام به خودکشی، زن بودن، زندگی در مناطق روستایی و مجاز بودن خودکشی از نظر مذهبی از عوامل خطر بروز خودکشی دانسته شده است. همچنین محققان معتقدند که در دسترس بودن وسایل اقدام به خودکشی در میزان اقدام به خودکشی تاثیر دارد.نتایج تحقیقی در سال 1383 نشان میدهد روند خودمسموم سازی در جامعه رشد بسیار بیشتری از میزان افزایش جمعیت داشته که یکی از دلایل آن در دسترس بودن داروها و مواد شیمیایی در ایران است؛ نکته ای که به تاکید مسوولان وزارت بهداشت نیز رسیده است.به طوری که مدیرکل سلامت روان وزارت بهداشت در حاشیه همایش روز جهانی پیشگیری از خودکشی در دانشگاه علوم پزشکی تهران عنوان کرد: در آمریکا اسلحه گرم مهمترین ابزار خودکشی است اما در کشور ما مسمومیت های دارویی مهمترین روش خودکشی است و عامل مهم آن توزیع داروهای خطرناک بدون نسخه در داروخانه هاست که باید جلوی آن گرفته شود.مدیرکل سلامت روان وزارت بهداشت ادامه داد: مهمترین عامل اقدام به خودکشی ابتلا به افسردگی است که حدود 20 درصد مردم به آن مبتلا هستند، درصدی از این افراد به فکر خودکشی می افتند، درصدی اقدام به خودکشی می کنند و درصدی از این خودکشی ها نیز ممکن است موفقیت آمیز باشد و به مرگ فرد منجر شود.این مقام مسوول در وزارت بهداشت گفت: اعتیاد هم عامل دیگر اقدام به خودکشی است و البته بیماری های دیگر هم وجود دارد. وی گفت: بسیاری از این داروها یا در خانه فرد وجود دارد یا به صورت غیرمجاز و بدون نسخه به راحتی از داروخانه تهیه می شوند، متاسفانه نظارت بر داروخانه ها از این نظر مطلوب نیست و باید سیستمی طراحی شود که جلو توزیع بدون نسخه داروهای خطرناک به مردم که عامل خودکشی است گرفته شود.وی در پاسخ به این پرسش که چه نوع داروهایی بیشتر برای این کار مورد استفاده قرار می گیرد، افزود: هر دارویی ممکن است استفاده شود، در این مورد پزشکانی که به خودکشی با دارو اقدام می کنند چون می توانند داروهای خطرناکتر را انتخاب کنند، میزان موفقیت در خودکشی آنها به مراتب بیشتر از مردم عادی است و خوشبختانه به علت ناآگاهی از داروهای خطرناک در بسیاری از موارد خودکشی ناموفق دارند اما عوارض این داروها گاهی تا آخر عمر همراه آنهاست.

وضعیت خودکشی در سایر کشورهای جهان
بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی، میزان خودکشی در جهان یک میلیون نفر در سال و تعداد افراد اقدام کننده به خودکشی 10 تا 20 برابر است. همچنین در رتبه بندی علل مرگ در جهان، خودکشی رده سیزدهم را دارد. از سوی دیگر در زنان و مردان سنین 15 تا 44 سال، خودکشی سومین عامل مرگ به حساب می آید.نرخ خودکشی در ایران از اغلب کشورهای غربی پایین تر است ولی از سایر کشورهای خاورمیانه بالاتر است و با حدود 500 مورد موفق در سال به یکی از آسیب های اجتماعی رو به رشد در ایران تبدیل شده است. آمار خودکشی در مناطق مختلف جهان متفاوت است و نوسان قابل توجهی دارد، بر اساس آخرین آمار سازمان بهداشت جهانی، بالاترین نرخ خودکشی در کشورهای اروپای غربی از جمله بلاروس، لیتونی و فدراسیون روسیه و پایین ترین میزان خودکشی مربوط به مالدیو، در آسیای جنوب شرقی تعلق دارد.

وضعیت خودکشی در ایران
بر اساس آخرین آمار وزارت بهداشت، روزانه 13 مورد خودکشی با میانگین سنی 29 سال در ایران اتفاق می افتد. طبق این آمار، نسبت خودکشی مردان به زنان 2.5 به یک یا بعضا 4.5 مرد به یک زن است. هر چند آمار خودکشی در ایران از بسیاری از کشورها پایین است، مقایسه این آمار با آمار ثبت شده سال گذشته در ایران رشد قابل توجهی را نشان می دهد به طوری که میزان اقدام به خودکشی از هر1.3 در هر صدهزار نفر در سال 1363 به شش در صدهزار نفر در سال 1383 رسیده است.همچنین آمار خودکشی در استان های کشور نشان میدهد که شرایط در بعضی مناطق ایران بحرانی است. برای نمونه طبق آخرین گزارشی که نیروی انتظامی در سال 1383 منتشر کرده است، نرخ اقدام به خودکشی در ایلام 1.70 در هر صدهزار نفر است و میزان خودکشی موفق در هر صدهزار نفر9.28 و نسبت خودکشی موفق مردان نسبت به زنان 1 به 4.1 است.پس از ایلام، لرستان با 4.11 در هر صدهزار نفر، کرمانشاه 6.9 در هر صدهزار نفر، گلستان 5.9در هر صدهزار نفر و کهگیلویه و بویراحمد با2.9 در هر صدهزار نفر بالاترین میزان خودکشی در استان های کشور را دارند.