گروه خودرو- این روزها که صنعت خودرو ایران سخت ترین دوران خود را می گذراند، «رنو» به عنوان تنها شریک جهانی اش نیز ساز جدایی می زند و می گوید: دیگر امکان ماندن ندارد.

کارلوس تاوارس مدیر بخش اجرایی رنو، به تازگی در گفت و گو با روزنامه تریبون فرانسه گفته که رییس جمهور آمریکا رنو را مجبور به ترک ایران کرده است. «اوباما دستور داده بود فعالیت هایمان را در ایران متوقف کنیم، چون در غیر این صورت شرکت هایی که با ایران تجارت می کردند، از هر گونه فعالیت در آمریکا منع می شدند. از این رو مذاکرات دیپلماتیک میان دولت های فرانسه و ایالات متحده آمریکا در این مورد به جریان افتاد و رنو مجبور شد پس از پژو، فعالیت پررونق خود در ایران را متوقف کند.»وی گفته که «گزینه دیگری برای رنو وجود ندارد و در حال حاضر تقریبا هیچ قطعه ای از کارخانه های رومانی یا فرانسوی به ایران نمی رود؛ به عبارت بهتر، رنو دیگر به طور مستقیم در ایران تولید نمی شود.» اظهارات تاوارس البته در حالی است که خودروسازان ایرانی نه تنها رفتن رنو را تایید نمی کنند، بلکه حتی صحبت از تولید محصولات جدید این شرکت به میان می آورند. به عنوان نمونه همین تازگی ها مدیرعامل پارس خودرو عنوان کرد که مقدمات تولید رنو ساندرو در این شرکت فراهم شده و قرار است دو محصول جدید روی پلت فرم تندر -90 ساخته شود. حالا افکار عمومی مانده اند که کدام یک را باور کنند، رفتن رنو یا ماندش را. تناقضی که در اظهارات مدیران رنو و خودروسازی کشور وجود دارد نشان دهنده قطعی نشدن تکلیف این شرکت فرانسوی در ایران است. در واقع اگرچه بحث رفتن رنو از ایران بسیار جدی شده و هم اکنون نیز تولید محصولات این شرکت (تندر-90 و مگان) در جاده مخصوص به حداقل رسیده است، اما نه خود رنو و نه خودروسازان ایرانی، هیچ کدام نمی خواهند جدایی شان از یکدیگر را بپذیرند و کمی به آینده امیدوارند.

رنو در این سال ها سختی های زیادی را در خودروسازی ایران تحمل کرد که بزرگ ترین آن عدم تسویه حساب به موقع خودروسازان بود. با این حال رنو چون در ایران سرمایه گذاری کرده بود و برنامه ای بلندمدت را در نظر داشت، در برابر مشکلات کوتاه نیامد و حتی در مقطعی زیر بار تحریم ها نیز نرفت. مقاومت رنو برای ماندن در جاده مخصوص همچنان ادامه داشت و حتی این شرکت تصمیم گرفت «ایران» را به پایگاه صادراتی خود در خاورمیانه تبدیل کند، تا اینکه پای تحریم آمریکایی ها علیه صنعت خودرو به میان آمد و اینجا بود که پای خودروساز فرانسوی لرزید. منابع نزدیک به رنو می گویند: این خودروساز فرانسوی نمی خواهد همه مناسبات بین المللی اش را قربانی ماندن در ایران بکند، هر چند بسیار راغب است که شرایط ماندنش مهیا شود و جاده مخصوص را ترک نکند. حتی دو روز پیش نیز شبكه تلويزيوني فرانس ۲۴ گزارش داده که سود رنو به عنوان دومين خودروساز فرانسه به علت قطع همكاري با ايران به شدت كاهش يافته است. در اين گزارش آمده است، سود این شركت در شش ماهه نخست سال جاري در مقايسه با مدت مشابه سال قبل كاهش قابل توجهی يافت. سود خالص شركت رنو در شش ماهه نخست امسال ۳۹ ميليون يورو اعلام شده است در حالي كه اين رقم در شش ماهه سال گذشته به مراتب بسيار بيشتر از اين ميزان بود. اما میل به ماندن رنو، در صنعت خودرو ایران نیز وجود دارد و خودروسازان نمی خواهند شریک معتبر خود را که تاثیر زیادی بر آموزش قطعه سازان کشور داشت، از دست بدهند. رنو تنها خودروسازی است که حاضر به سرمایه گذاری در ایران شد و صنعت قطعه را متاثر از حضور مثبت خود کرد و محصولاتی با کیفیت را به بازار داد و حالا از دست دادن این «شریک معتبر» برای جاده مخصوصی ها قابل هضم نیست. از آن سو البته رنو هم به هیچ وجه تمایلی به ترک جاده مخصوص نداشته و ندارد، اما ظاهرا دیگر چاره ای برایش باقی نمانده و نمی تواند به خاطر بازار ایران، با آمریکایی ها سرشاخ شود. در واقع به نظر می رسد تحریم صنعت خودرو از سوی آمریکا، تنها عاملی بود که می توانست رنو را برای ترک ایران متقاعد کند. این اتفاق پیش تر و در اشلی کوچک تر برای پژو هم رخ داد، به نحوی که این شرکت فرانسوی مجبور شد تحت فشار جنرال موتورز (خودروساز آمریکایی که بخشی از سهام پژو را خریده بود) خودروسازی ایران را پس از 24 سال بگذارد و برود. پژو در اوایل سال گذشته یک قرارداد شراکت با جنرال موتورز امضا کرد و متعاقب آن، صادرات قطعات این شرکت به ایران متوقف شد. پژو البته عنوان کرد که در چارچوب قوانین بین المللی از ایران رفته است، اما منابع داخلی گفتند که توقف صادرات قطعات پژو به ایران، با اعمال فشار جنرال موتورز بوده است. در واقع پژو نمی خواست ماندنش در ایران به قیمت از دست دادن روابط بین المللي اش تمام شود، هرچند چراغ سبز آمریکایی ها برای حضور پژو در بازار ایالات متحده نیز انگیزه دیگری برای رفتن خودروساز فرانسوی از ایران بود. حالا باید دید آمریکایی ها فقط با ابزار «تهدید» رنو را مجبور به ترک جاده مخصوص کرده اند یا اینکه چراغ سبزی هم نشان داده و انگیزه رنویی ها را برای پشت کردن به سرمایه گذاری شان در ایران بالا برده اند.

امید به روحانی
اما اگرچه شواهد موجود، بر رفتن رنو از ایران حکایت دارند، اما هم این شرکت فرانسوی و هم خودروسازان ایرانی کمی به آینده امیدوارند و این «امید» از تغییر دولت سرچشمه می گیرد. به هر حال آنچه سبب شده رنو نیز مانند دیگر خودروسازان بزرگ دنیا از ایران برود، اعمال تحریم های بین المللی علیه ایران است، چه آنکه اگر تحریم ها نبودند، خارجی ها به راحتی بازار ایران را ترک نمی کردند. به اعتقاد کارشناسان، دولت جدید می خواهد سیاست تعامل با دنیا را در پیش بگیرد و این موضوع می تواند از فشار تحریم ها بکاهد. کارشناسان معتقدند دولت حسن روحانی تمایلی به ادامه تنش با غرب ندارد و سیاستی میانه رو در پیش خواهد گرفت و این می تواند از اعمال تحریم های جدید جلوگیری کرده و حتی شل شدن تحریم های قبلی را نیز در پی داشته باشد. از آن سو غربی ها به خصوص آمریکایی ها نشان داده اند به مذاکره با ایران تمایل دارند و حتی اقداماتی را در این مورد انجام داده اند. همین چندی پیش خبر رسید که نمایندگان مجلس سنای آمریکا از اوباما خواسته اند فرصت مذاکره با دولت جدید ایران را از دست ندهد و این موضوع نشان از رغبت آنها برای ارتباط مستقیم با ایران دارد. آمریکایی ها همچنین تحریم های جدید خود را به تعویق انداخته و حتی چندی پیش از محدودیت ارسال لوازم پزشکی به ایران کم کردند. با این شرایط، خیلی ها امیدوارند با روی کار آمدن دولت جدید در ایران، از حجم تحریم ها کاسته شود و در این بین، خودروسازان نیز چشم انتظارند تا دولت حسن روحانی کلید در قفل تحریم ها بیندازد. این امیدواری در نزد رنویی ها هم وجود دارد و آنها نیز منتظرند تا ببینند دولت جدید چه سیاستی را با دنیا در پیش می گیرد و آیا موفق به مدیریت و کاهش تحریم ها می شود؟ به نظر می رسد در این شرایط طرفین (خودروسازان ایرانی و رنو) باید به هر نحوی که شده زمان بخرند و ارتباطشان را هر چند محدود حفظ کنند، شاید ایران و غرب به تفاهماتی دست یافتند و تحریم ها کاهش پیدا کرد.